Miền Bắc có bao nhiêu tỉnh? Tổng quan về điều kiện tự nhiên của Bắc Bộ

Miền Bắc nằm ở phía trên cùng của lãnh thổ Việt Nam. Tuy nhiên, có nhiều người thắc mắc miền Bắc có bao nhiêu tỉnh? Hãy tìm hiểu về vấn đề này trong bài viết dưới đây nhé.

Nội dung tóm tắt

Tổng quan về điều kiện tự nhiên của miền Bắc

Bắc Bộ hay miền Bắc là một trong 3 vùng lãnh thổ của Việt Nam. Đây là vùng lãnh thổ có diện tích lớn nhất nước ta 100.965 km2, chiếm khoảng 28,6 % diện tích cả nước. Dân cư Bắc Bộ tập trung đông tại Đồng bằng sông Hồng, dù rằng đồi núi chiếm đa số diện tích Bắc Bộ.

Miền Bắc gồm 3 tiểu vùng là Đông Bắc Bộ, Tây Bắc Bộ và Đồng bằng sông Hồng. Hoặc có thể được chia thành hai vùng là vùng Đồng bằng sông Hồng và Trung du – miền núi phía bắc (bao gồm vùng Đông bắc và vùng Tây bắc).

Vị trí địa lý 

Bắc Bộ nằm ở vùng cực Bắc lãnh thổ Việt Nam, phía bắc giáp Trung Quốc, phía đông giáp biển Đông và phía tây giáp Lào. Được bắt đầu từ vĩ độ 23 độ 23’ Bắc đến 8 độ 27’ Bắc, với chiều dài là 1.650km. Còn chiều ngang từ Đông sang Tây là 600km, rộng nhất so với Trung Bộ và Nam Bộ.

Địa hình

Về địa hình, khu vực miền Bắc có địa hình khá đa dạng và phức tạp, bao gồm cả đồi núi, đồng bằng, bờ biển và vùng thềm lục địa. Bên cạnh đó bề mặt địa hình thấp dần theo hướng Tây Bắc – Đông Nam.

– Vùng đồi núi Đông Bắc: Chủ yếu là núi trung bình và núi thấp. Khối núi thượng nguồn sông Chảy có nhiều đỉnh cao trên dưới 2000m là khu vực cao nhất của vùng. Từ khối núi này ra tới biển là các dãy núi hình cánh cung thấp dần về phía biển. Có bốn cánh cung lớn là cánh cung sông Gâm, cánh cung Bắc Sơn, cánh cung Ngân Sơn và cánh cung Đông Triều.

– Tây Bắc: Đây là một vùng gồm chủ yếu là núi trung bình và núi cao. Khu vực này có địa hình cao nhất, bị chia cắt nhất và hiểm trở nhất Việt Nam. Các dạng địa hình phổ biến ở vùng Tây Bắc là các dãy núi cao, hẻm vực, các thung lũng sâu và các cao nguyên đá vôi có độ cao trung bình. Trong đó, dãy núi cao và đồ sộ nhất là dãy Hoàng Liên Sơn với nhiều đỉnh cao trên 2500m và có đỉnh núi cao nhất là Fansipan (3143m).

– Đồng bằng: Chuyển tiếp từ vùng núi Đông Bắc tới đồng bằng sông Hồng, từ Vĩnh Phú đến Quảng Ninh là những dải đồi với đỉnh tròn và sườn thoải. Đây là vùng trung du điển hình của nước ta, ranh giới rất khó xác định.

Miền Bắc có bao nhiêu tỉnhMiền Bắc có bao nhiêu tỉnh?

Xem thêm: Cam Ranh thuộc tỉnh nào của nước ta?

Khí hậu

Khu vực Bắc Bộ quanh năm có nhiệt độ tương đối cao và ẩm, nền khí hậu chịu ảnh hưởng từ lục địa Trung Quốc chuyển qua và mang tính chất khí hậu lục địa. Bên cạnh đó, một phần khu vực Duyên hải lại chịu ảnh hưởng tính chất khí hậu cận nhiệt đới ấm và gió mùa ẩm từ đất liền.

Toàn vùng có khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm quanh năm với 2 mùa rõ rệt là mùa hè và mùa đông. Thời tiết mùa hè từ tháng 4 – 10 nóng ẩm và mưa cho tới khi gió mùa nổi lên. Mùa đông từ tháng 11- 3 năm sau với thời tiết lạnh, khô, có mưa phùn.

Hàng năm, khu vực này chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa Đông Nam. Nhiệt độ trung bình năm tăng dần từ phía bắc xuống phía nam và có khí hậu giao hoà, là đặc trưng của khu vực đồng bằng Bắc Bộ và ven biển.

Nhiệt độ trung bình hàng năm khoảng 25 độ C, lượng mưa trung bình từ 1,700 – 2,400mm. Vào mùa đông, nhiệt độ xuống thấp nhất trong các tháng 12 và tháng giêng. Thời gian này ở khu vực miền núi phía bắc (như Sapa, Mẫu Sơn, Hoàng Liên Sơn) có lúc nhiệt độ còn lúc xuống dưới 0 độ C, xuất hiện băng giá và có thể có tuyết rơi.

Ngoài ra, khí hậu vùng Bắc Bộ cũng thường xuyên phải chịu nhiều tác động xấu của thời tiết, trung bình hàng năm có từ 6 – 10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới. Các thiên tai này gây ra lũ lụt, đe dọa trực tiếp đến cuộc sống và ngành nông nghiệp của toàn địa phương trong vùng.

Tài nguyên khoáng sản

– Trung du và miền núi Bắc Bộ là vùng giàu tài nguyên khoáng sản bậc nhất nước ta. Các khoáng sản chính là than, thiếc, chì, kẽm, sắt, đồng, pyrit, apatit, đá vôi và sét làm xi măng, gạch ngói, gạch chịu lửa … Tuy nhiên, việc khai thác đa số các mỏ đòi hỏi phải có phương tiện hiện đại và chi phí cao.

– Vùng than Quảng Ninh là trung tâm than lớn và chất lượng than tốt nhất Đông Nam Á. Hiện nay, sản lượng khai thác đã vượt mức 30 triệu tấn/năm.

– Tây Bắc có một số mỏ khá lớn như đất hiếm (Lai Châu), mỏ quặng đồng – niken (Sơn La). Ở Đông Bắc có nhiều mỏ kim loại, đáng kể hơn là mỏ sắt (Yên Bái), Kẽm – chì (Chợ Điền – Bắc Kạn), thiếc và bôxit (Cao Bằng), đồng – vàng (Lào Cai), thiếc ở Tỉnh Túc (Cao Bằng).

– Các khoáng sản phi kim loại đáng kể có apatit (Lào Cai). Mỗi năm khai thác khoảng 600 nghìn tấn quặng để sản xuất phân lân.

Tài nguyên đất

Trung du và miền núi Bắc Bộ có phần lớn diện tích là đất feralit trên đá phiến, đá vôi và các đá mẹ khác, ngoài ra còn có đất phù sa cổ (ở trung du). Cùng với đó là đất phù sa có ở dọc các thung lũng sông và các cánh đồng ở miền núi như Than Uyên, Điện Biên, Nghĩa Lộ, Trùng Khánh.

Miền Bắc có bao nhiêu tỉnhMiền Bắc có bao nhiêu tỉnh?

Xem thêm: Đặc điểm và tính chất của khí hậu miền Nam Việt Nam là gì?

Miền Bắc có bao nhiêu tỉnh?

Các tỉnh miền Bắc gồm 25 tỉnh thành chia thành 3 tiểu vùng với địa hình và bản sắc văn hóa đặc trưng của vùng miền.

Tây Bắc Bộ

Đây là vùng miền núi phía tây của miền Bắc nước ta, có chung đường biên giới với Trung Quốc và Lào. Tây Bắc Bộ là khu vực trung du và miền núi nằm nhìn theo hướng chảy từ sông Hồng xuống nên đặc điểm nổi bật của vùng này là có rất nhiều những dãy núi cao và vô cùng hiểm trở. Trong đó phải nhắc đến dãy núi Hoàng Liên Sơn với độ dài 180km nằm giữa tỉnh Lai Châu và Lào Cai mà bất cứ ai cũng đã từng được nghe đến.

Khu vực này bao gồm các tỉnh: Yên Bái, Lào Cai, Hòa Bình, Điện Biên, Lai Châu, Sơn La

Đông Bắc Bộ

Vùng Đông Bắc Bộ nằm ở phía đông bắc của miền Bắc nước ta và từ đồng bằng sông Hồng nhìn sang hướng bắc. Địa hình vùng này đa phần là nhiều đồi và núi thấp, được bao bọc bởi những hòn đảo, quần đảo lớn nhỏ tập trung chủ yếu trong một vùng vịnh gọi là Vịnh Bắc Bộ.

Bao gồm các tỉnh: Hà Giang, Bắc Kạn, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Giang, Quảng Ninh.

Đồng bằng sông Hồng

Vùng Đồng bằng sông Hồng còn có tên gọi khác là Châu thổ Bắc Bộ, vùng này nằm ở khu vực hạ lưu của sông Thái Bình và sông Hồng thuộc miền Bắc nước ta. Địa hình khu vực này chủ yếu là  đồng bằng lớn bằng phẳng, có độ cao tối đa 1,2m so với mực nước biển và có hình dạng tam giác với các đỉnh là Thành Phố Việt Trì và đường ven biển phía Đông.

Ngoài ra, đây là khu vực có mật độ dân số cao nhất ở Việt Nam (khoảng 19,9 triệu người tương đương với 21,5%  dân số cả nước (số liệu năm 2016)

Đồng bằng Bắc Bộ được chia làm 10 tỉnh thành với 2 thành phố trực thuộc trung ương và 8 tỉnh gồm: thành phố Hà Nội, Hải Phòng và các tỉnh Bắc Ninh, Hà Nam, Hải Dương, Hưng Yên, Nam Định, Ninh Bình, Thái Bình, Vĩnh Phúc.

Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn đọc giải đáp thắc mắc miền Bắc có bao nhiêu tỉnh cũng như tổng quan về điều kiện tự nhiên của khu vực này.